Rechtsstaat? Geen enkele prioriteit

Brabants Dagblad 7-8-2021

De moordaanslag op Peter R. de Vries zou een aanslag zijn op de rechtsstaat volgens de bewindvoerders Rutte en Grapperhaus. Om de juistheid van deze opmerking te kunnen beoordelen is het van belang het in de media te pas en te onpas gebruikte woord ‘rechtsstaat’ precies te definiëren.

Rechtsstaat

Een rechtsstaat is een staat waarin de vrijheid, rechtszekerheid en rechtsgelijkheid van de burger heel belangrijk zijn. De burger geniet bescherming van zijn rechten en vrijheden tegen medeburgers en de overheid.

In het woordenboek wordt de rechtsstaat omschreven als een staat die het recht als hoogste gezag handhaaft. De rechter bepaalt of iemand zich aan de wet gehouden heeft of niet. Bij overtreding kan de rechter een straf of verbod opleggen. Rechterlijke uitspraken dienen opgevolgd te worden in een rechtsstaat.

Grondrechten van burgers en de Trias politica zijn belangrijke pijlers van de rechtsstaat. Eén van de grondrechten waar door bewindvoerders op gedoeld wordt is de vrijheid van meningsuiting. Peter R. de Vries zou vermoord zijn vanwege het uiten van zijn mening. De Trias politica houdt in dat de uitvoerende, wetgevende en toetsende macht binnen een staat gescheiden zijn. Het kabinet voert uit, het parlement maakt de wetten en de rechter toetst of de wet nageleefd wordt. Een ander belangrijk kenmerk van de rechtsstaat is het bestaan van rechtsgelijkheid; gelijke gevallen dienen gelijk behandeld te worden. Vandaar dat de staat minder vermogenden de mogelijkheid biedt gebruik te maken van een sociaal (gesubsidieerde) advocaat.

Praktijk

In de praktijk (in werkelijkheid) vonden in de Nederlandse samenleving in het afgelopen decennium de volgende ontwikkelingen en gebeurtenissen plaats;

-De rechtsongelijkheid is toegenomen; de eigen bijdrage voor het raadplegen van een sociaal advocaat is flink verhoogd.

-Tegelijkertijd worden burgers, die afhankelijk zijn van toeslagen en dus een laag inkomen hebben geruïneerd door de overheid, laat de toeslagenaffaire ons zien.

-Door het onderzoek naar deze toeslagenaffaire werd duidelijk dat de bestuurscultuur van de kabinetten Rutte, ‘de Rutte doctrine’, gekenmerkt wordt door het achter houden van essentiële informatie aan de Tweede Kamer. Deze werkwijze ondermijnt de Trias politica en daardoor de rechtsstaat.

-Stichting Urgenda heeft tegen de staat een rechtszaak aangespannen omdat blijkt dat gerechtelijke uitspraken gedaan door het hoog gerechtshof in 2018 en de hoge raad in 2019, door de overheid niet worden opgevolgd.

-Ondanks dat het al jarenlang bekend is dat de onderwereld haar weg gevonden heeft in de bovenwereld, worden burgers onvoldoende beschermd tegen medeburgers; vergismoorden, de moordaanslagen op advocaat Van Wiersum, Peter R de Vries en de broer van Nabil B. zijn hier een voorbeeld van.

-Tegelijkertijd vinden er bezuinigingen op het politieapparaat plaats terwijl we weten dat de kwaliteit van en het aantal wijkagenten van belang is om de criminaliteit in de kiem te smoren. Daarnaast zijn er onvoldoende rechters voor het afhandelen van het aantal af te handelen strafzaken. Op de rechtspraak en het openbaar ministerie, wier taak het is een verdachte voor de strafrechter te leiden, is het afgelopen decennium bezuinigd. Recent onderzoek toont aan dat zowel politie, rechtspraak als openbaar ministerie meer stabiele financiering en structureel meer geld nodig hebben om de kwaliteit van de rechtsstaat te kunnen waarborgen.

-Het gemak waarmee het afgelopen jaar grondrechten van burgers terzijde werden geschoven ten behoeve van het invoeren van  coronamaatregelen is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk te noemen.

Dit zijn nog maar enkele voorbeelden waaruit blijkt dat het functioneren van rechtsstaat overduidelijk geen prioriteit had en heeft in de plannen van de kabinetten Rutte.

Het grotere plaatje

Zojuist genoemde ontwikkelingen passen in een groter plaatje. Het zijn de gevolgen van dertig jaar lang neo-liberaal beleid. Een beleid dat gekenmerkt wordt door bezuinigingen op de rechtsstaat, de verzorgingsstaat en een geldstroom van de gemeenschap richting het grootbedrijf. Politieke keuzes die beargumenteerd werden en worden met de stelling dat ieder verantwoordelijk is voor zijn eigen leven.

Maar …..burgers betalen toch belastinggeld dat gebruikt kan worden om de kwaliteit van de rechtsstaat te waarborgen? Inderdaad. De laatste decennia is de belastingdruk voor burgers toegenomen en voor het grootbedrijf afgenomen. Er werd in verhouding weinig belasting op winst en vermogen geheven en veel op arbeid. Hierdoor werd de rijke elite nog rijker en werden de middenklasse en minima nog armer. Dus de investeringen in de gemeenschap, rechtsstaat en verzorgingsstaat namen in verhouding af gedurende deze periode terwijl de burgers juist in verhouding steeds meer belasting betaalden!

De gevolgen van dit beleid zijn het afgelopen jaar nog duidelijker geworden dan ze al een tijdje waren; te weinig IC bedden (zorgverzekeraars zijn erg machtig in de onderhandelingen met zorgaanbieders en sturen op bezettingsgraad) en een groot gebrek aan karig betaalde essentiële beroepen zoals onderwijzers, rechters, politiemensen en verplegers.

We leven inmiddels in een samenleving waarin gelijke maatschappelijke kansen voor een ieder (de slogan van menig politieke partij) een illusie blijkt te zijn en waarin het adagium ‘survival of the fittest’ beter de werkelijkheid weer geeft. Is de volgende stap dat ieder huishouden naar behoeften beademingsapparatuur of een beveiliger op de logeerkamer herbergt?

We kunnen er natuurlijk om lachen maar de huidige maatschappelijke situatie is een logisch en triest gevolg van bewust genomen politieke beslissingen in het verleden. De moordaanslag op de Vries, het gebrek aan rechtsstatelijk beleid van de kabinetten Rutte, weliswaar elk van een andere orde maar beiden zijn feitelijk een grove aanslag op de rechtsstaat. Het is dan ook te hopen dat genoemde bewindvoerders hun emotionele geraaktheid naar aanleiding van deze moordaanslag weten te vertalen naar een innerlijk gevoelde noodzaak  verantwoordelijkheid te nemen voor de Nederlandse rechtsstaat. Het is namelijk uitermate wrang en moeilijk te accepteren dat juist een man als Peter R. de Vries het slachtoffer is geworden van deze aanslag omdat hij bij uitstek de man was die de fouten van dit falende rechtsstatelijk beleid corrigeerde door het oplossen van cold cases en het rechtzetten van gerechtelijke dwalingen en daarnaast een goed gevoel voor rechtvaardigheid en medemenselijkheid in zijn werk etaleerde.

Bericht Delen?!

2 reacties op “Rechtsstaat? Geen enkele prioriteit

Reactie Achterlaten

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.